Ignorer les liens de navigation
  • Accueil
  • Blog
  • Collections
  • Expositions
  • Aide
  • À propos
  1. Collections
  2. Manuscrits médiévaux
Image de Richardi et Hugonis de Sancto Victore opuscula
Voir en HD
PDF Licence

Richardi et Hugonis de Sancto Victore opuscula

Auteur : Richard de Saint-Victor (1110?-1173) Date : 13e siècle Type : Manuscrit

Titre

Richardi et Hugonis de Sancto Victore opuscula

Auteurs

Richard de Saint-Victor (1110?-1173)
Hugues de Saint-Victor (1096?-1141)

Contributeurs

Collège des Cholets (Paris)
Collège Louis-le-Grand (1762-1793 ; Paris)

Sources

  • Description analytique établie dans le cadre du programme ORESM
  • Description hiérarchisée dans le catalogue des archives et manuscrits Calames
  • Bibliothèque interuniversitaire de la Sorbonne, cote : MS 172

Format et exemplaire

  • Parchemin. 246 feuillets, précédés et suivis d’un feuillet de garde.
    Dimensions : 320 × 225 mm (justification : 224 x 137/148 mm).

    Réglure à la mine de plomb (Muzerelle 1-1-11/2-2/2-2/C) ; 48 lignes sur deux colonnes ; piqûres visibles dans les marges supérieure et inférieure.

    Codicologie :
    - 21 cahiers, tous des sénions sauf le cahier XII (f. 133-143, un sénion privé d’un feuillet, sans lacune textuelle, f. 143v fin de l’œuvre) et XVII (f. 192-198, un quaternion privé d’un feuillet, sans lacune textuelle, f. 198v fin de l’œuvre) ;
    - signature des cahiers en chiffres romains au bas de page du verso du dernier feuillet, visible pour les cahiers I-IV (respectivement f. 12v, 24v, 36v, 48v) ;
    - réclames horizontales visibles aux f. 60v, 84v, 96v, 120v, 132v, 210v, 222v, 234v.

    Écriture :
    Minuscule gothique un peu arrondie, encre noire, très lisible ; calibre d’écriture assez réduit (2 mm).

    Décoration :
    Initiales de couleur filigranées, rouge ou bleu, en alternance ; titres courants à l’encre rouge ou bleu, à lettres alternées ; rubriques ; pieds-de-mouche à l’encre rouge ou bleu.

    Reliure d'époque moderne : plats de carton, couverts de veau fauve avec encadrement de double filet doré ; dos à six nerfs, entre-nerfs décorés d’un fleuron doré, et portant une étiquette avec ancien titre ; traces d'enchaînement aux plats supérieur et inférieur ; contre-gardes et gardes en parchemin.

    Marques de provenance :
    Collège des Cholets (deux ex-libris manuscrits au f. 1r), puis Collège Louis-le-Grand (deux cachets au f. 1r).
    Anciennes cotes : à la contre-garde supérieure, "188. 4. 10."(Collège Louis-le-Grand) ; au f. 1r, "N° 26.(2)" (catalogue Lebrun (vers 1826) ; Ms. t. II, 12., d'après CGM.

    Numérisation intégrale du manuscrit, réalisée par l'atelier interne de la BIS, financée par Sorbonne Université dans le cadre du programme LEGETIMAM.

Lieu et siècle d'édition

  • 13e s.

Langues

  • lat

Description

Contient :
- F. 1 : « Incipit expositio magistri Ricardi Sancti Victoris super Apocalipsim. Accipe, frater karissime, hoc sententiarum munus, quas tibi de verbis Apocalipsis... — ... immensus eternus qui est Deus benedictus in secula. Amen »
- F. 65 vo : « De archa Noe. Prologus magistri Hugonis. Cum sederem aliquando in conventu fratrum... — ... describitur ad compunctionem denotandam »
- F. 91 : Interrogationes Hugonis S. Victoris. « Quid fuit priusquam mundus fieret ? — M. Solus Deus... — ... M. Hoc Dei judicio relinquendum mihi videtur »
- F. 99 vo : « Incipit tractatus magistri Hugonis, theologi Parisiensis, de operibus trium dierum. Invisibilia Dei a creatura mundi... — ... octavus pertinet ad resurrectionem. Explicit liber de operibus trium dierum. Explicit de tribus diebus »
- F. 109 : « Hugo, de septem viciis. Septem sunt vicia principalia... »
- F. 110 : Hugonis S. Victoris « de septem petitionibus. Hec autem septem petitiones in oratione... »
- F. 114 vo : Hugonis S. Victoris « de septem donis Sancti Spiritus. Scriptum est si enim vos cum sitis mali... »
- F. 115 vo : « Incipit prologus magistri Hugonis, viri doctissimi, in tractatu de sapiencia Christo et sapientia Christi. Prudenti ac religioso verbi divini inter ceteros et pre ceteris scrutatori G. H[ugo] peccator... — Queritis de anima Christi... »
- F. 119 vo : Hugonis S. Victoris « de virginitate beate Marie. Sancto pontifici G. H[ugo] servus... De incorrupta virginitate matris Domini... »
- F. 133 vo : Hugonis S. Victoris « de instructione noviciorum. Quia largiente Domino de varia conservatione hujus seculi... — orate ut vobis det Deus. Amen »
- F. 144 : Richardi de S. Victoris de eruditione hominis interioris, sive « de mistico sompnio Nabugodonosor regis et que sit summa intentionis. I. C. Quomodo contemplationis gratia... (Table.) — Quid illud Nabugodonosor sompnium... — ... tirannide sopita regnum peccati destruitur »
- F. 189 vo : Fulberti Carnotensis tractatus factus in festo S. Petri ad vincula. « S[anctus] RI[chardus] DEB[eat]O PE[tro]. Scripturam sacram recte cum legit, intelligit qui modos locutionum... — ... per suos angelos eripit Jesus Christus, » etc.
- F. 199 : « Capitula prime partis. (Table)... — De contemplatione ejusque commendatione. Misticam illam Moysi arcam libet si liceat... — ... (Pars V.)... ociosi ociosis locuti sumus. Explicit liber Richardi (sur un grattage) de contemplatione »
- F. 236 vo : « Incipit liber sancti Jeronimi presbiteri de homine perfecto. [Epistola 6. Migne, 30, 75-104.] Ecce iterum ad te scribo et nichil dignum... — ... dilige in quo diligeris a nobis »
- F. 245 : « Ricardus super Ecclesiastem. Memento creatoris tui in diebus juventutis... — ... nequeunt perversitate compescere. » [M. 196, 201-212.]

Sujets

Bible. N.T. Apocalypse L' Arche de Noé (épisode biblique) Marie, Sainte Vierge -- Virginité Bible. A.T. Ecclésiaste

Identifiants

  • ark:/15733/mghw

Droits

  • Licence ouverte Etalab

Relations

Des éléments de décor du manuscrit ont été numérisés par l’IRHT. Ils sont consultables dans la Bibliothèque virtuelle des manuscrits médiévaux.
Miniature de Notice sur les manuscrits du collège des Cholets : imprimé pour le mariage Jacob Azéma, 12 septembre 1889 Notice sur les manuscrits du collège des Cholets : imprimé pour le mariage Jacob Azéma, 12 septembre 1889

Nous suivre

  • Contact
  • Mentions légales
  • Conditions d'utilisation
  • BIS
  • Catalogue de la BIS
  • Calames

© 2026 Bibliothèque interuniversitaire de la Sorbonne.